‘No Deal is better than a bad deal’

De vluchtelingenstroom verhit al geruime tijd de gemoederen in de politieke arena. Hoewel de onderwerpen op dit moment minder in het nieuws zijn, zijn er nog steeds grote groepen vluchtelingen onderweg richting Europa. Politiek gezien veroorzaakt dit grote ophef. Een aantal Oost-Europese landen bouwden hekken aan de grens. Sommige politieke leiders beschuldigen elkaar van ‘Hitler-politiek.’ Als een ding duidelijk is, is het wel dat Europa verdeeld is als het over de vluchtelingen gaat. Landen op de Balkan slaan een harde toon aan, terwijl Bondskanselier Merkel zegt: ‘Wir schaffen das.’

Na veel diplomatiek getouwtrek, en na lang wikken en wegen, besloot de Europese Unie om een deal te maken met Turkije. Dit leek een mooie oplossing te zijn voor de problematiek van alle vluchtelingen die richting Europa kwamen. Met recht noemde Elizabeth Collet, directeur van het Migration Policy Institute, dit ‘panieke politieke beslissingen.’ Veel landen lieten duidelijk merken dat eerst de toestroom moest stoppen, of ten minste gereguleerd moest worden voordat er beloftes zouden worden gedaan. Ook Turkije was sceptisch en wilde eerst maar eens zien of Europa daadwerkelijk een vluchteling uitwisselde tegen iemand die illegaal in Europa verbleef en weer uitgezet werd.

Nu, een paar maanden later blijkt dat de uitvoering van de deal helemaal niet werkt. In Griekenland hopen de vluchtelingen op en blijven hier hangen. Aan de ene kant hebben we Turkije. Dat land heeft te maken met veel interne onrust. We zien de aanslagen van IS op bijvoorbeeld het vliegveld in Istanbul en op een bruiloft in Ankara. Daarnaast heeft Turkije een paar weken geleden besloten om Syrië binnen te vallen, als een van de vele partijen in het Syrische conflict. Dit doen ze omdat de aartsvijanden van de Turkse regering, de Koerden, succesvol optrekken richting de Turks-Syrische grens. En als klap op de vuurpijl krijgt Turkije ook nog eens een coup te verduren. Aan de andere kant zien we een Europa dat een steeds grimmiger verhouding krijgt met Turkije. In Duitsland maakte een cabaratier snerende opmerkingen over president Erdogan, de Duitse regering erkende daarna de Armeense genocide. Dit was olie op het vuur voor Turkije en zij verboden op hun beurt de toegang van Duitse parlementariërs op het militaire vliegveld Inçirlik, waar Duitse militairen gelegerd zijn. Daarnaast schurkt Turkije, ondanks het neerschieten van een Russisch gevechtsvliegtuig, steeds verder tegen Poetin af en drijft daarmee automatisch van Europa af.

Toen de deal gesloten werd met Turkije was dit onder andere omstandigheden. Nu kennen we een heel ander Turkije. Een Turkije dat een grimmig beleid voert richting Koerden, (vermeende) Gülen-aanhangers en ontrouwe militairen. De deal was heel kwetsbaar toen we deze sloten. Minister-president Mark Rutte zei hiervan afgelopen week in het programma Zomergasten dat hij soms een beslissing moest maken die niet perfect waren. Hierin noemde hij als voorbeeld de Europees-Turkse vluchtelingendeal.

Helemaal verbaasd stond ik van de week toen bleek dat ook een bedenker van de deal, Gerard Knaus, aangaf dat de deal helemaal niet werkt. Zijn conclusie was dat het vanaf het begin aan niet goed gewerkt heeft. Dit alles komt doordat Turkije geen veilig land is voor vluchtelingen. Mensenrechtenorganisaties en de Griekse regering sturen daarom geen vluchtelingen terug, vanwege de instabiele politieke situatie in Turkije. Op dit moment noemt hij de deal dan ook ‘a failure.’

De EU zal alles op alles moeten zetten om de deal weer te laten werken. Maar de vraag is of ze dat doen. Turkije raakt gefrustreerd over een opmerking van Rutte die zich hard uitliet over Turkse jongeren die een journalist wegjaageden tijdens een pro-Erdogan-demonstratie. Het lijkt erop dat Europese landen er niet in slagen om de relatie met Turkije te verbeteren en al helemaal niet om Turkije een veiliger land te maken. De vraag is of ze hier ook wel hun best voor doen. De veiligheid is essentieel voor de uitvoering van de deal, die eigenlijk nog geen eens van de grond gekomen is. Ook hierin geldt wat Amerikaanse politici zeiden voordat de Iran-deal gesloten werd: ‘No deal is better than a bad deal.’

Geschreven door Bart de Baat

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *